Aydın’ın birçok ilçesinde, birinci sınıf tarım arazilerine kurulan jeotermal enerji santralleri ile ilgili Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi önemli bir karara imza attı. Efeler’e bağlı İmamköy Mahallesinde yaklaşık 5 yıldır devam eden süreç, hukuk zaferi ile noktalandı.
İmamköy’de kurulan bir jeotermal enerji santrali ile ilgili Aydın Valiliği tarafından verilen ‘ÇED (Çevresel Etki Değerlendirme Raporu) gerekli değildir’ kararına karşı dava açılmış ancak ‘geç açıldığı’ gerekçesiyle dava reddedilmişti. İç hukuk yollarının tüketilmesinin ardından Aydın Çevre Platformu (AYÇEP) Üyesi Efgan Çetin ve 6 başvurucu davayı AİHM’e götürmüştü. Başvuru ile ilgili kararını 3 Ekim 2023’te açıklayan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, ‘hak ihlali’ kararı verdi. AİHM’in kararının kesinleşmesinin ardından, başvurucuların, davanın reddine karar veren Aydın 2. İdare Mahkemesi’ne başvurarak yargılanmanın yenilenmesini ve söz konusu JES’in çevresel etkilerinin denetlenmesini talep edeceği öğrenildi.
Aydın Çevre Platformu’nun (AYÇEP) düzenlediği etkinlikte açıklamalarda bulunan davanın avukatı Arif Ali Cangı, “Bu davalar başladığı zaman, bir gün bir jeotermal enerji santralinin ‘ÇED Gerekli Değildir’ kararına karşı açtığımız dava kapsamında keşfe gittik. Bir inşaat vardı ve o inşaatta keşfe başlamak üzereydik. Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü görevlisi geldi. ‘Keşif yapacağımız yer burası değil, başka bir yer’ dedi. Biz farklı bir proje olduğunu o zaman öğrendik. O projenin çevresel etkisinin değerlendirmesinin yapılıp yapılmadığını Valiliğe sorduğumuzda, 2 yıl önce verilen ÇED Gerekli Değildir kararına ulaştık. O karara karşı dava açtık. Dava kazanılma aşamasındayken, mahkeme ‘geç açıldığı’ gerekçesiyle davayı reddetti” dedi.
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin verdiği kararın önemine işaret eden Cangı, şu ifadeleri kullandı:“Yasal süreçlerin tamamlanmasının ardından başvurduğumuz Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, yurttaşın bu tür projelerden haberdar edilmesi yükümlülüğünden, yurttaşın adalete erişim hakkında bahsetti ve ‘Siz eğer duyurmazsanız, halkın bunu bilmesi mümkün değil. Verilen izinlerin bir şekilde duyurulması gerekir’ dedi. Bu yönden adil yargılama hakkının ihlali kararı verdi. Bu karar son derece önemli. Bundan sonra Türkiye’deki Çevresel Etki Değerlendirme uygulamalarında, uygulama başladığı andan itibaren ve süreçlerin yöre halkına mutlaka duyurulması gerekiyor. Bu karar Efgan Çetin ve arkadaşları, Efeler Belediyesi, Yılmazköylülerin mücadelesiyle kazanıldı. Mücadelemize yeni bir kazanım kattı.”