Sıfır Atık Vakfı tarafından sıfır atık konusunda toplum genelinde farkındalığın artırılması hedefiyle 81 ilde düzenlenen “Yerelden Ulusala İsraf ve Atık” temalı Türkiye Sıfır Atık, Çevre ve İklim Değişikliği Çalıştaylarının bir etkinliği de Aydın'da yapıldı. Sıfır Atık Vakfı koordinasyonunda, Aydın Valiliği himayesinde Aydın Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü, Aydın İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, Aydın Adnan Menderes Üniversitesi ve Aydın Büyükşehir Belediyesi iş birliğinde Aydın Sıfır Atık Çalıştayı düzenlendi.
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi (ADÜ) Merkez Yemekhane 2. katta gerçekleştirilen programa ADÜ Rektörü Prof. Dr. Bülent Kent, Aydın Vali Yardımcısı Ali Yılmaz, Aydın Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreter Yardımcısı Nazmi Burak Örnek, ADÜ Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Cemal İyem, Aydın İl Tarım ve Orman Müdürü Ayhan Temiz ile Aydın Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürü Halit Ergin katıldı.
Sıfır Atık Uygulamaları Ele Alındı
Yoğun katılımla gerçekleştirilen çalıştayda çevre ve insan sağlığının korunması, doğal kaynakların verimli kullanılması, israfın önlenmesi ve çevre bilincinin yaygınlaştırılması gibi konu başlıkları gündeme alındı. Ayrıca program alanında oluşturulan tematik masalarda ise Aydın’da sıfır atık uygulamalarının güçlendirilmesi, yerel aktörlerin katkılarının belirlenmesi ve kentte yürütülen çalışmaların değerlendirilmesi amacıyla görüş alışverişinde bulunuldu.
“Atık Oluşmadan Önlenmeli”
Çevre yönetiminde atıkların oluşmadan önlenmesi ve sıfır atık bilincinin yaygınlaştırılması gerektiğine dikkat çeken Müdür Ergin, çalıştayın ortak akılla yol haritası oluşturmak açısından önem taşıdığını belirterek, “Bugün çevre yönetimi yalnızca atıkları toplamak ve bertaraf etmekten ibaret değildir. Asıl hedefimiz; atığın henüz oluşmadan engellenmesi, israfın önüne geçilmesi ve ekonomimize katma değer sağlayacak döngüsel bir sistemin ilimiz genelinde eksiksiz işletilmesidir. Müdürlük olarak yerel yönetimlerimizle, sanayicilerimizle, eğitim kurumlarımızla ve esnafımızla omuz omuza çalışarak sıfır atık bilincini şehrimizin her sokağına taşımayı amaçlıyoruz. Bu çalıştay, ilimizin mevcut atık profilini doğru analiz etmek, sahadaki aksayan yönleri tespit etmek ve geleceğe dönük eylem planlarımızı ortak akılla şekillendirmek için tarihi bir fırsattır. Buradan çıkacak somut öneriler ve bilimsel yaklaşımlar, İl Müdürlüğümüzün önümüzdeki dönemde yürüteceği projelerde ve denetim faaliyetlerinde en önemli yol haritamız olacaktır. Temiz bir çevre ve sürdürülebilir bir şehir vizyonu ancak kamu, üniversite, sanayi ve halk iş birliğiyle mümkündür” diye konuştu.
“159 Sulama Projesine Hibe Desteği Verdik”
Tarımda su verimliliği ve kaynakların korunmasına yönelik çalışmaları anlatan Müdür Temiz, eğitim ve hibe desteklerine ilişkin rakamları paylaşarak, “Bu zamana kadar Kırsal Kalkınma Yatırımlarının Desteklenmesi Programı kapsamında 159 modern sulama projesine 9 milyon 153 bin lira hibe desteği verdik. Tarımsal sulama konusunda çiftçilerimize, su verimliliği konusunda ise öğrencilere yönelik eğitimler düzenliyoruz. Son iki yılda iklim değişikliği, kuraklık, tarımsal sulamada yanlış uygulamalar ve nitrat kirliliği konularında 978 çiftçinin katılımıyla 58 eğitim faaliyeti gerçekleştirdik. 2025-2026 eğitim-öğretim döneminde 3 bin 647 öğrenciye su verimliliği ve su tasarrufu eğitimi verdik. Gıda güvenilirliği ve gıda israfının önlenmesi konusunda da okullarda eğitimler düzenliyoruz. Bu kapsamda son iki yılda 8 bin 244 öğrencinin katılımıyla 106 eğitim gerçekleştirdik” dedi.
“Hayalet Ağlarla Mücadele Sürüyor”
Denizlerin korunmasına yönelik çalışmalara da değinen Müdür Temiz, hayalet ağların temizlenmesine ilişkin yürütülen faaliyetleri ve ulaşılan sonuçları aktararak, “Gelecek nesillerde deniz ekosistemini koruma bilinci oluşturmak ve sürdürülebilir su ürünleri üretimini güvence altına almak amacıyla deniz çöpleri ve hayalet ağlar konusunda eğitimler düzenliyor, denizlerdeki hayalet ağların toplanarak bertaraf edilmesini sağlıyoruz. Son iki yılda 3 bin 774 öğrenciye deniz çöpleri, 4 bin 333 öğrenci ve 62 amatör balıkçıya ise hayalet ağ konusunda eğitim verdik. Son iki yılda Hayalet Ağ Projesi kapsamında denizlerimizden 8 bin 40 metrekare hayalet ağ, 500 metre parakete ve 25 adet pinter uzaklaştırıldı” diye konuştu.
“25 Bin 300 Kilogram Ambalaj Toplandı”
Tarım alanlarında atıkların toplanmasına yönelik yürütülen projeye ilişkin bilgi veren Müdür Temiz, özellikle bitki koruma ve besleme ürünü ambalajlarının güvenli şekilde bertaraf edildiğini söyleyerek, “Ayrıca 2021 yılından bu yana Bakanlığımızın İyi Tarım Uygulamaları Projesi kapsamında; toprak ve su kalitesinin korunması, doğal kaynakların sürdürülebilirliği ve çevre kirliliğinin önlenmesi amacıyla “Atıkları Toplayalım, Geleceğe Nefes Olalım” projesini yürütüyoruz. İlk aşamada 17 ilçemizde konumlandırdığımız atık kafesi projesini, Söke Ovamızın 20 farklı noktasında yaygınlaştırarak sürdürüyoruz. Projenin başından bu yana toplam 25 bin 300 kilogram bitki koruma ve besleme ürünü ambalajının toplanarak güvenli şekilde bertaraf edilmesini sağladık” ifadelerine yer verdi.
“15 Tematik Masada Aydın Ele Alınacak”
Üniversitenin sürdürülebilirlik alanındaki çalışmalarına değinen Rektör Yardımcısı İyem, çalıştay kapsamında 15 tematik masada Aydın’ın çevre ve kaynak yönetimine ilişkin başlıkların ele alınacağını belirterek, “Çalışmalarımız Sayın Bakanlığımızın öncülüğünde ve YÖK’ün destekleriyle üniversitelere de yayıldı. Üniversitemizde sürdürülebilirlik kapsamında bir atık alanı ve atık yönetimiyle ilgili dijital platform oluşturduk. Bu çalışmaların verileriyle QS gibi dünya sıralamalarında yer almaya başladık. Antalya’daki büyük organizasyon için de 22 projeyle başvuruda bulunduk ve bölge üniversiteleri arasında ilk sırada olduğumuzu ifade edebilirim. Bugün 15 tematik masada Aydın’ın mevcut durumunu, sorunları, israf ve atık alanlarını, iyi uygulamaları ve çözüm önerilerini değerlendireceğiz. Ortaya çıkacak önerilerin somut, uygulanabilir ve ölçülebilir olmasını hedefliyoruz. Masa çalışmalarından elde edilen veriler ve öneriler kayıt altına alınarak il düzeyinde hazırlanacak raporlara katkı sağlayacak” ifadelerini kullandı.
Örnek’ten Ortak Sorumluluk Vurgusu
Büyükşehir Belediyesi’nin çevre ve iklim değişikliğiyle mücadele çalışmalarını anlatan Genel Sekreter Yardımcısı Örnek, ortak hareket edilmesinin önemine dikkat çekerek, “Kontrolsüz nüfus artışı, sanayileşme ve tüketim odaklı yaşam modelleri doğa üzerindeki baskıyı artırdı. Bugün yaşadığımız kuraklıklar, seller, orman yangınları ve aşırı sıcaklıklar bunun sonuçlarıdır. Doğanın geleceği, insanın geleceğidir. Aydın Büyükşehir Belediyesi olarak atıklardan enerji üretiyor, yenilenebilir enerji kaynaklarının payını artırıyor ve enerji verimliliği projeleriyle karbon ayak izimizi azaltıyoruz. Sıfır atık ve iklim değişikliğiyle mücadele yalnızca yerel yönetimlerin değil, toplumun her kesiminin ortak sorumluluğudur. Bu çalıştayda yerel yönetimlerin deneyimleriyle merkezi yönetimin imkanlarını bir araya getirerek sahada uygulanabilir ve somut sonuçlar ortaya koymayı hedefliyoruz. Asıl meselemiz, çocuklarımızın ve gelecek nesillerin bu topraklardaki yaşam hakkını korumaktır” dedi.
“Sonuçlar Yerel Politikalara Katkı Sağlayacak”
İklim değişikliği ve çevre sorunlarının etkilerine değinen Vali Yardımcısı Yılmaz, Aydın’da düzenlenen çalıştayın sonuçlarının yerel çevre politikalarına katkı sağlayacağını ifade ederek, “Son yıllarda sera gazı seviyelerindeki artış, yoğun fosil yakıt tüketimi, endüstriyel tarım uygulamaları ve orman varlığındaki azalmalar nedeniyle sıcaklık ortalamaları yükseliyor. Bunun sonucunda küresel ısınma ve iklim değişikliğinin etkileri daha fazla hissediliyor. Bu sorunlarla mücadele etmek amacıyla uluslararası, bölgesel ve yerel düzeyde çalışmalar yürütülüyor. Bu kapsamda Sıfır Atık Vakfı’nın atık yönetimi, yenilenebilir enerji, su kaynaklarının korunması, atıkların kaynağında azaltılması ve gıda güvenliği alanındaki çalışmaları büyük önem taşıyor. Aydın, önemli tarım, turizm ve sanayi şehirlerinden biri. Bu nedenle çalıştayın Aydın’da düzenlenmesini önemli buluyorum. Çalıştayda kentin çevre ve kaynak yönetimine ilişkin sorunları ile çözüm önerileri değerlendirilecek. Çalıştay sonuçları kamuoyuyla paylaşılacak ve Valiliğimiz bünyesinde oluşturulacak koordinasyon kurulunca takip edilerek yerel çevre politikalarının geliştirilmesine katkı sağlayacak” diye konuştu.
“Yerelden Güçlü Bir Zemin Oluşturulacak”
Üniversitenin çalıştaya ev sahipliği yapmasından duyduğu memnuniyeti dile getiren Rektör Kent, çevre ve kaynak yönetiminde yerel çözümlerin önemine vurgu yaparak, “Aydın Adnan Menderes Üniversitesi olarak, yerelden ulusala “israf, atık ve kaynak yönetimi” temasıyla düzenlenen çalıştayda katılımcıları ağırlamaktan büyük mutluluk duyuyoruz. Bugün burada yalnızca bir toplantı için değil, şehrimizin geleceğine dair ortak akıl üretmek için bir aradayız. İsraf, çevre kirliliği ve iklim krizi tüm dünyada hissedilen, ancak çözümü büyük ölçüde yerelde başlayan sorunlar. Sıfır Atık Hareketi'nin bize kazandırdığı en değerli miras, çevreyi gelecek nesillere bırakılmış bir emanet olarak görme bilincidir. Bu bilinci, ülkemizin 2053 net sıfır emisyon hedefi ve COP31 vizyonu doğrultusunda yerelden güçlü bir zemine taşımak hepimizin ortak sorumluluğudur” ifadelerine yer verdi.
“Aydın’a Özgü Çözümler Geliştirilecek”
Çalıştayın devamında 15 tematik masada yapılacak çalışmalarla Aydın’a özgü çözüm önerilerinin geliştirilmesinin hedeflendiğini belirten Rektör Kent, elde edilecek verilerin ulusal politikalara da katkı sunacağını söyleyerek, “Bir üniversite için asıl görev, ürettiği bilgiyi toplumun ve şehrin hizmetine sunmaktır. Bugün 15 tematik masada kamu kurumları, yerel yönetimler, sivil toplum ve sektör temsilcileriyle sorunları veriye dayalı biçimde tespit edecek, Aydın'a özgü çözümler geliştirecek ve bunları ölçülebilir hedeflere dönüştüreceğiz. Aydın; bereketli ovaları, su kaynakları, kıyıları, tarımı ve turizmiyle kaynak verimliliği ve döngüsel ekonomi açısından büyük fırsatlara sahip. Bugün ortaya koyacağımız her veri, belirleyeceğimiz her hedef şehrimizin çevre vizyonunu güçlendirecek ve ulusal politikalara yerelden katkı sunacaktır” dedi.
