Aydın Adnan Menderes Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi Dr. Öğr. Üyesi Günver Güneş, Efeler Belediyesi bünyesinde hayata geçirilen araştırma merkezinin ilk resmi bulgularını kamuoyuyla paylaştı. Bugüne kadar basılan temel kaynaklarda yer almayan tarihi gerçekler, Başkan Anıl Yetişkin’in sağladığı destek ve çalışma ortamı sayesinde yürütülen titiz arşiv taramalarıyla belgelendi.
AYDIN’A İLK GİREN KOMUTAN TEĞMEN İBRAHİM
Arşiv belgelerinden elde edilen verilere göre Aydın, 7 Eylül 1922 sabahı saat 08.30 civarında üç ayrı koldan kente giren askeri birlikler tarafından kurtarıldı. Kente ilk ayak basan birliğin detaylarını aktaran Dr. Günver Güneş, Çine istikametinden gelip Menderes’i geçerek Aydın’a ilk giren askeri birliğin Teğmen İbrahim Tekin komutasındaki müfreze olduğunu belirtti. Güneş, Aydın’ın kurtuluşunu sağlayan ilk komutanın Teğmen İbrahim olduğunu resmi belgeler ışığında kamuoyuyla paylaştı.
Güneş, kurtarılma harekatının diğer iki kolunun ise Nazilli ve Umurlu istikametinden Aytepe bölgesine giren Yüzbaşı Nuri Ural komutasındaki birlik ile Telli Dede bölgesinden kente giren Yedek Teğmen Eyüp Özbay komutasındaki birliğin oluşturduğunu söyledi.
YUNAN BİRLİKLERİ İZMİR’E DOĞRU KAÇTI
Türk birliklerinin eş zamanlı ve planlı harekatı karşısında tutunamayan işgalci güçlerin durumu da belgelerle netleşti. Organize olamayan ve dağınık haldeki yaklaşık 4-5 bin kişilik Yunan birliği, Germencik ve İncirliova istikametine, ardından Torbalı üzerinden İzmir’e doğru hızla kaçmak zorunda kaldı.
EFE VE ZEYBEKLERİN KURTULUŞTAKİ DİSİPLİNLİ ROLÜ
Aralık 1920’den itibaren düzenli orduya katılan Efe ve Zeybeklerin tamamen emir-komuta zinciri içinde hareket ettiğini vurguladı. Yörük Ali Efe’nin 7 Eylül günü üst komutanlığın talimatıyla Küçük Menderes Havzası’nda kaçan düşmanı takip etmekle görevlendirildiğini belirten Güneş, Durmuş Ali Efe ve Danişmentli İsmail Efe gibi isimlerin ise Akıncı Müfrezeleri bünyesinde askeri birliklerle koordineli şekilde şehre giriş yaptığını ifade etti.
Efeler Belediyesi Batı Anadolu Kuvayi Milliye Araştırma Merkezi, Belediye Başkanı Anıl Yetişkin’in desteğiyle kentin milli mücadele tarihine ışık tutacak yeni arşiv belgelerini araştırmaya devam edecek.